Karakol Cemiyeti
Sibel Doğan

Karakol Cemiyeti

Mütareke döneminin ilk gizli direniş grubu, İstanbul'da kurulan Karakol Cemiyeti'dir. Kurulması için ilk adım 1918 Ekim sonları veya Kasım başlarında Talât Paşa'nın direktifi ile Enver Paşa’nın Kuruçeşmedeki yalısında  yapılan bir toplantı ile atılmıştır. Cemiyet'in kurucuları arasında, Kurmay Albay Kara Vâsıf, Emekli Yüzbaşı Baha Said, Albay Galatalı Şevket ve Halil Kut,Yeni bahçeli Şükrü Beyler gibi İttihatçı şahıslar bulunmaktaydı. Karakol ismi Kemal ile Vasıf’ın lakapları üzerine yapılmış bir kelime oyunundan çıkmıştır.

 

Karakol Cemiyeti'nin amacı, İttihatçıları bir arada tutmak ve onları korumaktı. Çünkü İngilizler Ermeni tehcirine karışmış İttihatçıları birer birer tevkif ettirmekteydiler. Buna karşı İttihatçılar kendilerini bir teşkilatla korumak zorundaydılar. Önce, İttihat ve Terakki Fırkasının başsız kalan mensupları arasında gizli bir korunma ve direniş grubu halinde oluşan Karakol Cemiyeti, daha sonra Anadolu'da başlatılan Milli Mücadele'yi destekleyen gizli bir kuruluşa dönüşmüştür.

Zürcher, cemiyetin gerçekte birbiriyle ilintili iki amacı olduğunu yazmakta ve bunları şu şekilde açıklamaktadır: Türk halkını ve özellikle liderleri ülkeyi terk ettikten sonra ülkede kalan ittihatçıların amacı, İtilaf Devletlerinin ve Hıristiyan azınlıkların misillemelerinden korumaktı. Bunu yapmanın en emin yolu da, bu kişileri, İtilaf kuvvetlerinin işgalindeki yörelerden (özellikle İstanbul'dan) Anadolu'ya geçirmekti. Bu aynı zamanda karakolun ikinci amacının gerçekleşmesine de yarıyordu: Ülkenin işgal altında olmayan kısımlarında bir direniş hareketi kurmak ve bir kadro oluşturacakken yetenekli kişileri Anadolu'ya göndererek bu hareketi olabildiğince güçlendirmek.

Türk Milliyetçi Hareketinin kadrosunun büyük bir kısmı İstanbul'dan karakol tarafından kaçırılarak Ankara'ya getirildiler. Anadolu’ya silah kaçırdılar, başkentteki Türk halkının korunmasında başarılar elde ettiler. En göze çarpan başarıları arasında Damat Ferit’in yalısında bir istihbarat kaynağının bulunması ve 26 Ocak 1920’de Gelibolu’da Fransızların kontrolündeki Türk cephaneliğine baskın düzenlenmesi yer alır.

 

Karakol Cemiyet'inin Millî Mücadele'ye yaptığı en büyük hizmet, İstanbul'dan Anadolu'ya silâh ve cephane ile subayların kaçırılmasını sağlaması, İngiliz Muhipleri Cemiyeti gibi kuruluşların plânlarını ve faaliyetlerini Mustafa Kemal Paşa'ya haber vermesi olmuştur. Ancak Cemiyet, Bolşevikler ile gizli ilişkilere girmesi ve kendi başına Millî Mücadele'ye sahiplenme çalışmalarında bulunması sebepleriyle Anadolu Ordusu kadrosuna dahil edilmemiş, 16 Mart 1920 tarihinde İstanbul'un İtilâf Devletleri tarafından işgali sırasında da liderlerinin tutuklanmaları ile büyük bir darbe yemiş ve nihayet Erzurum ve Sivas Kongrelerinin kararlarını uygulamak için seçilen Heyet-i Temsiliye'nin emri üzerine faaliyetlerine son verilmiştir.

 

Kaynaklar

Zürcher, Erik Jan. Milli Mücadelede İttihatçılık.İletişim yayınları. 2016

Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
-CHP TERÖR İÇİN YÜRÜYOR
-CHP TERÖR İÇİN YÜRÜYOR
-TÜKETİCİNİN GÜVENİ ARTTI
-TÜKETİCİNİN GÜVENİ ARTTI
yalova escort balıkesir escort afyon escort tekirdağ escort
çorlu escort
çeşme escort
kemer escort
çorlu escort