Laiklik, Dindarlık, Dincilik, Gericilik
Mustafa SOLAK

Laiklik, Dindarlık, Dincilik, Gericilik

 

           3 Mart 1924’te hilafet kaldırılmıştır. Diyanet İşleri Reisliği kurulmuştur. Tevhid-i Tedrisat yasasıyla eğitim birleştirilmiştir. Dini nitelikteki okullarla laik okullar Milli Eğitim Bakanlığı çatısı altında birleştirilmiştir.

          8 Nisan 1924 "Mehakim-i Şer'iyenin İlgasına ve Mehakim Teşkilatına Ait Ahkamı Muaddil Kanun" ile dinsel mahkemeler kaldırılarak mahkemeler birleştirilmiştir. 10 Nisan 1928 tarihinde Anayasası’nın 2. maddesi (Türkiye Devleti’nin dini İslam’dır, Resmi Dili Türkçe’dir, Makamı-Başkenti- Ankara şehridir) değiştirilerek cümleden "İslam dini" çıkartıldı. Yine 16. maddedeki milletvekillerinin ve 38. maddedeki cumhurbaşkanının yemininden “vallahi” kelimesi çıkartılıyordu. 26. maddeki (“ahkâm-ı şeriye’nin yani din işlerinin düzenlenmesinin TBMM’nin görevleri arasında sayılması) da kanun metninden çıkartıldı. 5 Şubat 1937'de de Anayasa'nın ikinci maddesinde laiklik ilkesi yer alacaktı. Böylece devletin laikleşmesi önemli ölçüde tamamlanmıştı.

        Laiklik, egemenliğin,  kamusal otoritenin kaynağının ilahi kudretten insana devredilmesi, aklın özgür gelişimi için eleştirel düşüncenin, bilimin referans alınmasıdır. Laikliğin özü eleştirel aklı geliştirmek, insanın özgür birey olabilmesinin yolunu açmak ve egemenliğini feodal sınıflara değil kendi üzerine alabilmesidir. Bu anlamda laiklik din düşmanlığı değildir. Laik devlet için bireylerin dindar olması korku sebebi değildir.

        Dindar kişi, toplumsal yaşamda insanlara din yorumu dayatmayan, inanca çıkarsal yaklaşmayan, devleti ve siyaseti dine göre yönlendirilmesini savunmaya, inancını bireysel dünyasında yaşayan kişidir. Dindar, bilimin yerine inancını koymaz. Buna rağmen dini para, mevki için siyasete alet edenler (dinci) toplumu dinle denetime almak isterler. Dini kendi çıkarı için yorumlayarak kendi inançlarını halka da dayatır. Laik devlet, inançların birbirleriyle çatışmaması ve topluma dayatılmaması adına buna izin vermez. Dolayısıyla dindar olan kişi laik olabilir, tersinden de laik olan dindar olabilir. Dindarlık, devlet düzenine değil inancın gerektirdiği ibadetlere ve davranışlara ilişkindir. Zaten bilimin, aklın yol göstericiliğini savunan, inanç tarzı dayatmayan anlayış laikliğin özelliklerindendir.

          Dincilik ise devlet, siyaset düzeninin ve toplumsal yaşamın dine göre şekillendirilmesini ve yönetilmesi savunan fikirdir. Din, halkın sömürülmesinin meşrulaştırıcı aracı olarak kullanılır. Dincilik Hayrettin Karaman’ın “yolsuzluk hırsızlık değildir” sözündeki gibi hırsızlığı aklamanın, kadını ikinci sınıf insan görmenin, iş cinayetlerinin, asgari ücrete sadece 49 TL zam yapmanın dini gerekçelerinin uydurulmasının adıdır.

           Gericilik genel olarak üretim ilişkilerini gelişmesini engelleyen her türlü anlayış olarak tanımlanabilir. Bugün dünyada üretim ilişkilerini boğan en büyük etken emperyalizmdir. Bunun dışında etnik ve dini gericilikten bahsedilebilir ve dünya ölçeğinde bu gericiliklerin esas kaynağı emperyalizmdir. El Kaide, IŞİD, El Nusra, Boko Haram, vb dini nitelikli örgütleri kuran veya destekleyen “laik” bildiğimiz Batı ülkeleridir. Bu bakımdan emperyalizme en büyük gericilik de denebilir. Konumuzla bağlantılı olarak dincilik, dini gericilikleri kısaca gericilikle eş anlamlıdır. Gerici dendiğinde akla gelmesi gereken dindar bireyler değil dincilerdir.

             Laik devlet ile laik olmayan devlet, laik birey ile dinci arasındaki farkları aşağıdaki tablolarla ortaya koyabiliriz:

Özellikler

Laik devlet

Laik olmayan devlet

İnançlar karşısındaki tutum

Tarafsız

Bir inancın taraftarı

Amaç

Bilimi egemen kılmak

İnançlar üzerinden emek sömürüsü

İnsanların konumu

Yurttaş

Ümmet

Eleştirel düşünce

 Var

 Yok

Egemenliğin kaynağı

Halk

Allah

Kadının konumu

Erkekle eşit

2. sınıf

Özellikler

Laik birey

Dinci

Rehber

Bilim

İnanç

İddialarının dayanağı

Bilim, genel ahlak

Dini hükümler, dini ahlak

İnancı yaşama

Kendi dünyasında

Topluma dayatmacı

Dindar olabilir mi

Evet

Hayır

Amaç

Aklı kullanmak

İnanç  sömürüsü

 

            

DİĞER YAZILAR
Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
2019 Ocak Ayı Memurların Zamlı Maaş Bordroları Yayımlandı
2019 Ocak Ayı Memurların Zamlı Maaş Bordroları Yayımlandı
KAR TATİLİ NEDENİYLE TATİL OLAN GÜNLERDE İYEP KURSU EK DERS ÜCRETLERİ ÖDENECEK
KAR TATİLİ NEDENİYLE TATİL OLAN GÜNLERDE İYEP KURSU EK DERS ÜCRETLERİ ÖDENECEK