Hem CHP hem DP'den nasıl saldırı almıştı

“Biz yarınların insanlarıyız. Emeklerimizi, bilgi ve duygularımızı, yaptığımız bütün işleri bizden sonra geleceklere bir miras değil bir vasiyet olarak terk ediyoruz.”

Hem CHP hem DP'den nasıl saldırı almıştı
Hem CHP hem DP'den nasıl saldırı almıştı Admin

Feyziye Özberk'in Odatv'de yayımlanan yazısı

Hasan-Âli Yücel, Atatürk Devrimlerini yürekten benimsemiş, bütün yaşamını bunu anlamaya anlatmaya, geliştirmeye adamış bir büyük insandır. O, dünya çapında da tanınan bir değerimizdir. Nitekim UNESCO, Hasan-Âli Yücel’in, 100. Doğum yılı olan 1997’de, dünya çapında, “saygı ile anılması” kararını almıştır. UNESCO tarafından dünya çapında anılmak üzere seçilen diğer Türk büyükleri: Atatürk, Yunus Emre, Nasrettin Hoca ve Nâzım Hikmet’tir.

Hasan Âli Yücel, 28 Aralık 1938 günü Milli Eğitim Bakanı oluyor. Yedi yıl, yedi ay, yedi gün bakanlık yapıyor. Dostu da düşmanı da onun, en başarılı Milli Eğitim Bakanı olduğunu kabul ediyor. 5 Ağustos 1946’da bakanlıktan istifaya mecbur oluyor. Neden?

Devrimci, birikimli ve yetenekli bir bakan olan Yücel’in, başta Köy Enstitüleri olmak üzere tüm eserleri ve uygulamaları iktidarlarını, güçlerini tümüyle kaybetme olasılığını gören, toprak ağalarının, mütegallibenin, yani ülke içindeki karşıdevrimcilerin tepkisini çekiyor. Bu tepki zamanla birikiyor.

Diğer yandan Atatürk önderliğinde başlatılan, devrimci atılımların rüzgârı giderek zayıflıyor, Atlantik sistemine bağlanma ve çok partili yaşama geçiş karşıdevrimcileri güçlendiriyor. Ayrıca önemli bir etken, 1946 yılına kadar Yücel’in en büyük destekçilerinden biri olan Cumhurbaşkanı İsmet İnönü, onu yalnız bırakıyor. Sessizliğe bürünüyor yani desteğini çekiyor.

Prof. Dr. Celal Şengör, o yılların Cumhurbaşkanının İsmet İnönü olmasını “kaderin acı bir cilvesi” olarak niteliyor ve İnönü’nün bu meşum adımı isteyerek atmadığını düşünüyor: “Ancak işte bu noktada vatansever büyük dahi Atatürk ile vatansever iyi politikacı İsmet İnönü arasındaki fark karşımızda billurlaşıyor.”

Hasan Âli Yücel, hem Cumhuriyet Halk Partisi’nin içinden, hem de Demokrat Parti saflarından benzeri görülmemiş bir kin ve nefret saldırısına uğruyor. Olağanüstü başarılara imza atan Hasan-Âli Yücel ve “en önemli eserim” dediği Köy Enstitüleri Atlantik’ten esen antikomünist saldırıların hedefi oluyor. Çünkü başta köylüler olmak üzere tüm halkın aydınlanması, bilinçlenmesi artık tehlikeli görülüyor. O döneme kadar eğitim, kültür ve sanat kurumları halkı aydınlatma çabasını sürdürüyordu. Ama artık bu istenmiyor. İlerici, vatansever her davranış, her eser komünist damgasını yiyor. Çok büyük acılar yaşanıyor. O günlerin yakın tanığı öğretmen yazar Talip Apaydın yaşananları bir şair duyarlığıyla şöyle anlatıyor:

İLERİCİ AYDINLAR HEP SUSMUŞLARDI

“Şerefini de buğuzunu da kendisi taşıdı. Her yiğidin başaracağı iş değildi bu. Hele 1946’dan sonra ülkedeki gerici güçler el ele vermişler Köy Enstitülerinin karşısına çıkmışlardı. İftiralarla, demagojiyle, bin bir çeşit saldırılarla yerden yere vuruyorlardı onu ve eserlerini. Ortalık iyice bulandırılmıştı. İlerici aydınlar –ne hikmetse- hep susmuşlardı. Köy Enstitülerini tek başına Hasan-Âli Yücel savundu. Pek çok suçlamaya, küfüre göğüs gerdi. Kenan Öner davasının en karanlık günlerinde –ki hemen herkes onun aleyhine geçmişti. Kenan Öner kazanacak gibi görünüyordu- mahkemede biz köy çocuklarının asla unutamayacağı şu sözleri söyledi: ‘Köy Enstitülerinin bütün günahını omuzlarıma alıyorum. Sevabı başkalarının olsun. O kurumların günahı bile bana yeter.’ Mahkemede dinleyiciler arasındaydım, gözyaşlarımı tutamamıştım. Köy Enstitülerini böylesine benimsemişti.”

“Nitekim sonunda yıktılar Köy Enstitülerini. Daha çok sayıda Hasan-Âli Yücel’lerin bulunmaması yüzünden oldu bu iş. Çok partili yaşama geçilmişti. Kendi partisi ve hükümeti bile yalnız bıraktı onu. Derin yaralar aldı. Değilse yıkılacak kurumlar değildi Enstitüler. Türk köylüsü on beş-yirmi yıl içinde okutulup uyandırılacaktı. Çalışması, yaşaması değiştirilecekti. Atatürk’ün istediği uygar Türkiye, en kısa zamanda, en ileri biçimde yaratılacaktı, olmadı.”

Hasan Ali Yücel, 1947 yılında, kendisine hakaret eden, Demokrat Parti İl Başkanı Kenan Öner'i mahkemeye veriyor. Üç yıl süren bu dava sırasında, Yücel sanık Kenan Öner'in ve onun gerici tanıklarının, sanki kendisi sanıkmış gibi saldırılarına hedef oluyor. Sanık ve tanıkların ırkçı ve antikomünist saldırılarına ne yazık ki tek başına göğüs geriyor. Partisi CHP ve pek çok aydın onu yalnız bırakıyor.

Tüm yaşananlara karşın şanslı bir adamdı, Hasan-Âli Yücel. Yazdı, söyledi. 27 Mayıs 1960 Devrimini, yaşadı. Ölmeden önce değerinin anlaşıldığını, eserlerinin savunulduğunu gördü. Sanırım, tıpkı Hakkı Tonguç gibi mutlu gitti bu dünyadan. Bir insan için bundan güzel ne olabilir?

“Biz yarınların insanlarıyız,” diyen Yücel, gerçeği ta o yıllarda saptamış. Geç de olsa bugün onun değerini anlıyoruz. Bu değer yıllar geçtikçe daha da iyi anlaşılacak. Sonunda gerçek ve değerli olan kazanıyor. Ama ya yaşanılan büyük acılar? Mehmet Başaran’ın “Yücel Anıtı” adlı güzel şiiri de sanırım bunu anlatıyor.

“Kulak verin doğruya, güzele

Acı çeken toprağı, insanı dinleyin;

Bozkırdaki başağı, başaktaki köyü

Konuşan o değil mi derinlerden

Bize bizi getiren sesiyle

 

O değil mi zamanı sorguya çeken

Açan düşünceyi yeni yönlere

Çekip çarıkları koca Tonguç’la

Çobanın yüreğinden, bilginin usuna dek

Anadolu’yu süren

 

Bakın nasıl büyüyor ekinlerle

Buluşuyor alnında Doğu’yla Batı

Diş gıcırtıları içinde çağın

Yürüyor halkımla usul usul

Nisan yağmuru adımlarıyla

 

Elleri, gözleri yapılarda harç

Ey gericiler, çıkarcılar ey

Kafanızı taşlara vurun

Hasan-Âli canlı bir anıt

Uyanan, gelişen ülkemizde”

Kaynak: Feyziye Özberk, Ortakçının Oğlu, Talip Apaydın, Kaynak Yayınları, 2. Basım Aralık 2012, İstanbul.

Feyziye Özberk

Odatv.com

MEB MİLLİ EĞİTİM BAKANI HASAN ALİ YÜCEL CHP DP DEMOKRAT PARTİ CUMHURİYET HALK PARTİSİ
Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
EVDE DOĞRU ZAMAN YÖNETİMİ TAVSİYELERİ
EVDE DOĞRU ZAMAN YÖNETİMİ TAVSİYELERİ
İÇİŞLERİ BAKANLIĞI GENELGESİ YAYIMLANDI
İÇİŞLERİ BAKANLIĞI GENELGESİ YAYIMLANDI