Gençler neden eğitim için yurt dışını tercih ediyor?

Türkiye’den yurt dışına açıkça büyüyen bir beyin göçü yaşanıyor. Peki Türkiye'den her yıl kaç öğrenci yurt dışına gidiyor? Gençler neden yurt dışını tercih ediyor? Yurt dışına okumayan giden gençlerin iş bulma şansı daha mı yüksek? Yurt dışında en çok hangi okullar tercih ediliyor? Yurt dışında denk okullar nasıl bulunuyor?

Gençler neden eğitim için yurt dışını tercih ediyor?
Gençler neden eğitim için yurt dışını tercih ediyor? Admin

Cumhuriyet gazetesinden Miray Özbek'in haberine göre,Türkiye’de eğitimlerini devam ettirmek için yurt dışını seçen gençlerin sayısı günden güne artıyor. Her yıl Türkiye’den yaklaşık 100 bin öğrenci eğitim için yurt dışına gidiyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, genç nüfusta (15-24 yaş) işsizlik oranı yüzde 27,4 ile rekor seviyeye ulaştı. Üniversite mezunlarında işsizlik oranı ise son bir yılda yüzde 14’ten yüzde 15,2’ye yükseldi. Rekor seviyede olan işsizlik ve eğitim sistemine olan güvensizlik, gençleri ve ailelerini yurt dışını seçmeye itiyor. IEFT Yurtdışı Eğitim Fuarı’nın anketleri esas alan verilerine göre, yurt dışına çıkan öğrencilerin yüzde 72'si Türkiye'ye dönmek istemiyor. Türkiye’den yurt dışına açıkça büyüyen bir beyin göçü yaşanıyor.

Peki gençler neden yurt dışını tercih ediyor? Yurt dışına okumayan giden gençlerin iş bulma şansı daha mı yüksek? En çok hangi okullar tercih ediliyor ve denk okullar nasıl bulunuyor? Eğitim Danışmanı Pelin Sıngın, Cumhuriyet’in sorularını yanıtladı.

Gençler neden eğitim için yurt dışını tercih ediyor?

Aslında ailelere ve hangi yaş grubu öğrenciye bakarsak bakalım ortak kelime; ‘kaygı’. Türkiye’de eğitim sisteminde sürekli değişiklik yaşanması, sınav bazlı eğitim sisteminin gençlerde ve ailelerde oluşturduğu stres, belirsiz süreçler, iş bulamama ve gelecek kaygısı öğrencileri ve aileleri yurt dışı eğitim seçenekleri aramaya yönlendiriyor. En büyük etkenlerden biri de ülkenin ekonomik koşulları. Ekonomik koşullardaki belirsizliklerin bu süreci olumsuz etkileyeceği düşünülse de, gençler ve aileler bir çıkış yolu aramak için daha çok alternatif arayışına giriyorlar. Ve tabii hem gençler hem de aileler eğitim sistemimize güvenmiyor.

Türkiye’de 3 gençten 1’i işsiz. İşsizliğin bu yurt dışına göçlerdeki rolü nedir?

Türkiye nüfusunun yaklaşık yüzde 17’sini genç nüfus oluşturuyor. Ama maalesef, Avrupa’nın en genç ülkesi olarak dikkat çeken Türkiye’de genç nüfus olarak nitelendirilen 15-24 yaş grubunun, işgücü piyasasına ilişkin sorunlardan en çok etkilenen grup olduğu da bir gerçek. Genç işsizlik, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde önemli bir sorun ve bu sorun Türkiye için de geçerli. Genç işsizlik oranlarında sağlıklı ve sürdürülebilir bir azalma ne yazık ki hâlâ yakalanabilmiş değil. Türkiye’de genç işsizlik oranları yaklaşık yüzde 19.

EĞİTİM SİSTEMİ İŞSİZLİĞE YOL AÇMAKTA

15-24 yaş aralığında bulunan genç nüfus olarak belirtilen grupta var olan işsizlik sorunu eğitim durumları açısından incelendiğinde özellikle yükseköğretim görenlerde bu oran oldukça yüksek. Aslında bu durum sorunun önemini daha da arttırıyor. Güçlü ve gelişmiş bir toplum olmanın ön koşulu gençlere istihdam olanakları yaratmayı gerektirir. Elbette Türkiye’de işsizliğin nedenleri arasında eğitim ve istihdam ilişkisinin kurulamamış olması da önemli bir yer tutmakta. Emek piyasasının beklenti ve ihtiyaçlarını dikkate almayan eğitim sistemi işsizliğe yol açmakta. Genç nüfusun işsizlik oranının yüksek olmasının yanında, Eğitim durumuna göre işsizlik oranları kadın-erkek açısından farklılık göstermekte. Özellikle lisans veya yüksek lisans mezunu ve hatta en az bir yabancı dil bilen, gazete ve dergi izleyen, dünyadaki gelişmelerden haberdar olan, çağdaş teknolojilere ayak uydurabilen ve kendi alanında mesleki donanıma sahip olan gençler daha çok yurt dışına yöneliyor. Aslında ne yazık ki ülkemizde ciddi bir beyin göçü yaşanıyor.

Ortaokulda da, lisede de, üniversitede de yurt dışına ciddi bir eğilim söz konusu. Yurt dışında okuma isteği en çok hangi düzeyde görülüyor?

Geçmiş yıllarda lisans, yüksek lisans ve dil eğitimi için yurt dışını tercih eden aileler, lise döneminden itibaren gerek yaz okulları gerek destekleyici programlar ve hatta lise eğitimi için seçenekler arıyorlar.

Veliler, hangi gerekçelerle çocuklarını yurt dışında okutmak istiyor? Velilerin bu konuda etkileri ne?

Kaygı, belirsizlik ve eğitim sistemine güvensizlik başlıca gerekçe. “Çocuğum iyi eğitim alabilecek mi?”, “İş bulabilecek mi?”, “Güvende olacak mı?”. Bir de tabii lise döneminde mecburi imam hatip ya da meslek lisesi yönlendirmeleri etkili oldu son dönemde. Veliler etkili tabii ama ne yazık ki bu konularda çok bilinçli değiller. O yüzden seçim yaparken ülke, okul, program vb. mutlaka bir danışmanla görüşmelerini tavsiye ederim.

İŞE ALIMDA YURT DIŞI MEZUNLARI TERCİH EDİLİYOR

Yurt dışında eğitim almış öğrencilerin iş bulma şansı daha mı yüksek oluyor?

Bu soruya “hayır” diyebilmeyi çok isterdim. Ama maalesef yaşadığımız örnekler işverenlerin de eğitim sistemimize pek güvenmediğini ortaya koyuyor. Ülkemizin hatırı sayılır üniversitelerinden lisans mezunu olmuş ve dil bilen bir öğrenci yerine, yurt dışında 2 yıllık “college” dediğimiz okullarda eğitim almış öğrenci tercih edilebiliyor. Ben yine de yurt dışında eğitim almış öğrencilerimizin, büyük önder Mustafa Kemal’in söylediği gibi, birer kıvılcım olarak gidip ülkelerine alev topu olarak geri dönmelerini diliyorum. Oradaki teknolojiyi, bilgiyi, inovasyonu alıp ülkelerine dönsünler.

Yurt dışına giden öğrenciler sanıldığı kadar iyi eğitim alıyor mu?

Her ülke, her üniversite şahane değil elbette. Bazı ülkelerde para verip ders geçen öğrenciler biliyoruz. Yurt dışında okuyacak öğrencinin de seçimini mesleğine, yeterliliğine ve hatta karakterine göre yapması başarıyı getirir. Bir tıp öğrencisinin para vererek ders geçmesini ben şahsen istemem. O öğrenci orada tıp okumasın lütfen. Aileler de öğrenciler de fedakârlık yapıyor. Buna değmeli diye düşünüyorum. O nedenle okul seçimi çok önemli.

Yurt dışına giden öğrenciler güvende mi?

Kesinlikle evet. Özellikle danışmanla gidenler için konaklama, karşılama vb. hizmetler ücretsiz. Konaklamalar da devlet kontrolünde. Herhangi bir güvenlik sorunu yok. Ancak öğrenci kendi sosyal hayatı içinde zaten ülkesinde de kendinden sorumlu.

Yurt dışına giden öğrenciler barınma ve yemek ihtiyaçlarını nasıl karşılıyor?

Aile yanı veya yurt konaklama tercih edilebilir. Yurtlarda ortak mutfaklar mevcut. Aile yanında dilerse yemek alabilir. Ama her şey kurallıdır. Yani bu bir misafirlik değil. Lisans ve yüksek lisansta apart öğrenci evi de tutabilirler.

EN ÇOK İNGİLTERE, AMERİKA, KANADA

Yurt dışında eğitim için en çok hangi ülkeler ve hangi okullar tercih ediliyor?

Dil okullarında İngiltere, Amerika, Kanada, son dönemde İrlanda tercih ediliyor. Malta, biraz fazla Türk akınına uğradığı için tercihler düştü. Lisansta ise yine Kanada, İngiltere, Amerika, İrlanda olarak başlasak da maliyetler açısından bakıldığında; Avrupa ülkelerinden Polonya, Almanya, Macaristan, İtalya, Avusturya. Onları takiben Baltık ülkeleri; Letonya, Estonya ve son dönemde popülerliği yükselen Asya, Güney Kore, Çin ve Rusya.

Denk okullar nasıl bulunuyor? Hangi ülkelerin okulları denklikler sağlıyor?

Denklik, karşımıza çıkan en sıkıntılı konu. YÖK bu konuda sürekli karar değiştiriyor. Bir yıl önce denklik verdiği okula 1 yıl sonra vermeyebiliyor. Ancak genel olarak dünya ranking sıralamasında ilk bine giren üniversitelerin direkt denkliği var diyebiliriz. Öğrencilere tavsiyem, gitmeden önce tercih ettikleri okul ile ilgili YÖK’e dilekçe verip denklik yazısını almaları. Sonradan değişiklik olsa bile bu belge geçerli oluyor.

Yurt dışında lise ve üniversite okumanın koşulları neler?

Liseler için yine dil seviyesi önemli. Bazı ülke ve okullar ayrıca bir kişilik ve bilgi testi uygulayabiliyor. Çocuğun sosyal hayatı da önemli. Spor, müzik vb. uğraşlarının olması burs yolu açabiliyor. Üniversitede ise bu koşullar ülkeye göre değişiyor. Ama öncelikle lise mezunu olmak koşul. Bazı ülkeler, örneğin Almanya ve Avusturya, ülkenizde aynı bölümü kazanma şartı arıyor. Okuyacağınız bölüme göre transkript notlarınız önemli. Sonraki koşul dil tabii. Ama dil yeterli değilse hazırlık sınıfları da var.

Yurt dışı eğitim ortalama maliyeti ne kadar?

Bu tamamen ülkeye ve programa göre değişen bir durum. Ama Türkiye’de değil dünya sıralamasına girmek; fiziki koşulları bile bir üniversiteye benzemeyen birçok vakıf üniversitesi var. Bence eğitim kamusal olmalı. Ticari kaygı ya da hedeflerle eğitim yapılmaz. Oysa yurtdışında dünya sıralamasında ilk bine girmiş üniversitelerde bu ticarethanelere harcadığından daha az maliyetlerle eğitim almanızın mümkün olduğu pek çok seçenek var.

Yurt dışına giden öğrenciler en çok hangi zorluklarla karşılaşıyor?

İlk etapta tabii ki bir kültür şoku yaşıyorlar. Bu, öğrenciye göre 2 ile 5 hafta arasında atlatılan bir durum. Onun haricinde özellikle lisans programlarında eğitim sistemi farklılıklarından doğan zorluklar olabiliyor. Bu, özellikle Almanya ve Avusturya’da yaşanan bir durum. Çünkü eğitim sistemleri oldukça sıkı. Bir de tabii öğrenciler yeme içme konusunda çok mutlu olamayabiliyor. Özellikle son dönemde trend Asya üniversitelerine kaydı. Güney Kore, Rusya, Çin gibi ülkelerde biraz daha zorluk çekebiliyorlar.

HANGİ BELGELER HAZIRLANMALI?

Yurt dışında okumak isteyen bir öğrencinin tamamlaması gereken belgeler neler?

Belgeler; almak istediği eğitime, ülkeye ve okula göre değişkenlik gösteriyor. Ama genel olarak dil okuluna gitmek isteyen bir öğrenci eğitim, aile ve finansal belgelerini ibraz ediyor. Lisans ve yüksek lisansta transkript, diploma, dil bilgisi ve buna eklenecek çeşitli kişisel gelişim kursları, aktiviteler (spor, müzik vb.), lisans ve sertifikalar önem kazanıyor.

Bu “beyin göçü” azaltılabilir mi? Nasıl?

Ben aslında ekonomistim. Biz, devlet politikamızı üretim ekonomisine dönüştürmediğimiz ve özellikle kalkınma ekonomimizi eğitim sistemimizle entegre etmediğimiz sürece bu beyin göçü azalmayacaktır. Türkiye Cumhuriyeti kurulduğundan itibaren gerek köy enstitüleri, gerekse kalkınma ve eğitim programlarıyla aslında eğitim sistemini bulmuş ve uygulamaya koymuştu. Üzülerek söylemeliyim ki; son 20 yıldır üretimi terk ettik. Kalkınmak için vermemiz gereken eğitimleri planlamadık. Bakın bugün ciddi bir atanamayan öğretmen sorunumuz var. Matematiksel hesaplarla, hiç mezun vermeden, bu sayıyı 20 yılda eritebiliriz. Keza tarih bölümünden mezun öğrenci polislik yapıyor, edebiyat mezunu hastanede sekreterlik işine başvuruyor. Beyin göçünü azaltmanın tek yolu üretim ekonomisine geri dönerek, kalkınma ve eğitim programlarını birbirine entegre etmekten geçiyor.

gençler yurtdışı eğitim
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
Özkan Rona, Bursa’daki derslik sıkıntısına dikkat çekti
Özkan Rona, Bursa’daki derslik sıkıntısına dikkat çekti
Kayadan
Kayadan "Eğitimde Şiddeti durdurun!"